Bài tin về hiệp định CPTPP

Những chính sách nổi bật có hiệu lực từ tháng 3-2018
1 March, 2018
Những chính sách nổi bật có hiệu lực từ tháng 4 – 2018
31 March, 2018

Bài tin về hiệp định CPTPP

Ngày 8/3/2018 (rạng sáng ngày 9/3 theo giờ Việt Nam), một sự kiện quan trọng đã diễn ra, Hiệp định đối tác Toàn diện và Tiến bộ xuyên Thái Bình Dương (Comprehensive and Progressive Trans-Pacific Partnership, viết tắt là CPTPP) đã được kí kết tại thủ đô Santiago de Chile, Chile, dưới sự điều hành của Tổng thống Chile Michelle Bachelet.

11 quốc gia thành viên của Hiệp định đối tác xuyên Thái Bình Dương (TPP) trước đây đã tiến hành kí kết hiệp định này. Có thể nói, đây là một bước đột phá trong thời đại toàn cầu hóa, và đã phát đi thông điệp mạnh mẽ chống chủ nghĩa bảo hộ và “chiến tranh thương mại”, những điều ngăn cản sự hội nhập của các nền kinh tế trên thế giới.

Phát biểu về sự kiện mang tính lịch sử này, tổng thống Chile Michelle Bachelet cho biết: “Hôm nay, chúng tôi có thể tự hào hoàn tất quá trình này, phát đi một thông điệp mạnh mẽ tới cộng động quốc tế rằng mở cửa thị trường, hội nhập kinh tế và hợp tác quốc tế là những công cụ tốt nhất để tạo ra những cơ hội và thịnh vượng kinh tế”.
Hiệp định này được kì vọng có hiệu quả như hiệp định TPP hoặc lớn hơn. Trước đây hiệp định TPP được kí kết tại đảo Hawaii của Mỹ vào tháng 2 năm 2016. Ngày 23 tháng 1 năm 2017, Tổng thống Mỹ Donald Trump đã kí sắc lệnh tuyên bố “Mỹ sẽ rút khỏi hiệp định đối tác xuyên Thái Bình Dương”. Nước Mỹ với tầm ảnh hưởng về kinh tế và chính trị rất lớn như vậy, rút khỏi TPP là một tổn thất rất lớn cho các 11 quốc gia thành viên còn lại, và TPP đang đứng trước nguy cơ bị đổ vỡ. Đứng trước nguy cơ lan rộng của chủ nghĩa bảo hộ thương mại, tiêu biểu là với tuyên ngôn “Nước Mỹ là trên hết” của tổng thống Donald Trump, các quốc gia thành viên, đặc biệt là Nhật Bản, nỗ lực “cứu” hiệp định TPP và tiến hành ngồi lại bàn đàm phán để thay thế bằng hiệp định mới có tính khả thi, hiệu quả cao hơn. Từ đó, CPTPP ngày hôm nay đã được kí kết.

CPTPP là hiệp định thương mại đa phương có quy mô lớn nhất từ trước đến nay với 500 triệu dân và chiếm 13,5% GDP toàn cầu. Hiệp định sẽ có hiệu lực khi có ít nhất 6 quốc gia thành viên hoàn tất các thủ tục trong nước để phê chuẩn hiệp định và có thể vào cuối năm nay.

Các quốc gia tham gia CPTPP sẽ đưa ra một lộ trình cắt giảm thuế quan xuống 0% đối với các hàng hóa và dịch vụ khi CPTPP có hiệu lực. Nội dung của hiệp định về cơ bản tiếp thu những nội dung từ TPP, đã bãi bỏ những thỏa thuận do Mỹ đề xướng, bao gồm cả tăng cường bảo vệ quyền sở hữu trí tuệ về các sản phẩm dược. Bản cuối cùng CPTPP đã được hoàn thành vào ngày 21/2 tại New Zealand.

Đây sẽ là cơ hội rất tốt cho những quốc gia có nền kinh tế phát triển như Úc, Nhật Bản, New Zealand, Canada có thể đưa những sản phẩm vào thị trường các quốc gia khác do hàng rào thuế quan dần dần được gỡ bỏ theo cam kết. Cùng với đó sẽ là thách thức lớn đối với những quốc gia có nền kinh tế còn đang phát triển, cụ thể là Việt Nam. Việt Nam mặc dù có lợi thế về ngành công nghiệp nhẹ như dệt may, xuất khẩu hàng may mặc, hay như xuất khẩu nông sản, nhưng những mặt hàng này sẽ phải chịu sự cạnh tranh rất khốc liệt đối với những sản phẩm từ các quốc gia phát triển trong Hiệp định. Hơn nữa, đây là những thị trường rất khó tính, đòi hỏi những sản phẩm xuất khẩu của Việt Nam phải luôn luôn nâng cao số lượng cũng như chất lượng, để đáp ứng được, và nắm bắt những lợi thế của Hiệp định này.

Về phía Mỹ, quốc gia chính thức “đứng ngoài cuộc” về Hiệp định CPTPP, vào tháng 1, trong thời gian hoạt động của Diễn đàn kinh tế thế giới ở Davos (Thụy Sĩ) tổng thống Donald Trump đã bày tỏ rằng Washington có thể sẽ quay trở lại bàn đàm phán để tái gia nhập TPP. Tuy nhiên, Bộ trưởng Thương mại New Zealand cho rằng điều đó không dễ xảy ra trong thời gian ngắn, trong khi Nhật Bản thì cho rằng việc thay đổi những điều khoản trong Hiệp định trong thời điểm hiện tại là rất khó khăn.

CPTPP được kí kết, thì cũng sẽ là bước tạo đà cho các quốc gia thành viên (07 quốc gia) tham gia một hiệp định mới với quy mô lớn hơn trong năm nay. Đó là Hiệp định Đối tác Kinh tế toàn diện khu vực (RCEP). Hiệp định này sẽ bao gồm 16 quốc gia tham gia, quy mô dân số 3,5 tỉ người, chiếm 46% dân số thế giới và chiếm 24% GDP toàn cầu.