Doanh nghiệp kỳ vọng 2017 môi trường kinh doanh tiếp tục được cải thiện

10 kiến thức căn bản về hiệp định TPP
5 June, 2017

Doanh nghiệp kỳ vọng 2017 môi trường kinh doanh tiếp tục được cải thiện

Cuối năm 2016, Viện Phát triển Doanh nghiệp – VCCI đã thực hiện khảo sát Động thái doanh nghiệp Việt Nam năm 2016. Kết quả cho thấy, các doanh nghiệp cho rằng Nghị quyết 35/NQ-CP của Chính phủ đã có nhiều tác động tới môi trường kinh doanh. Đà này được doanh nghiệp kỳ vọng sẽ tiếp tục phát huy trong năm 2017 bằng những hành động cụ thể từ các địa phương.

Biểu đồ Đánh giá tác động tới doanh nghiệp của các nhóm giải pháp được đưa ra trong Nghị quyết 35 nhằm đảm bảo quyền kinh doanh, quyền bình đẳng tiếp cận nguồn lực và cơ hội kinh doanh của doan nghiệp

Đánh giá về mức độ chuyển biến của một số yếu tố của môi trường kinh tế vĩ mô,  các doanh nghiệp cho rằng thủ tục thuế, hải quan được cải thiện nhiều nhất trong năm 2016, tiếp đến là chất lượng các chính sách và quy định pháp lý. Thái độ, ý thức trách nhiệm của các cán bộ công chức và công tác phổ biến, giáo dục pháp lý kinh doanh cũng được cải thiện đáng kể. Tuy nhiên, hiệu lực thực thi các chính sách và quy định pháp lý được cải thiện rất ít. Tựu chung lại, tổng thể môi trường pháp lý và kinh tế vĩ mô năm 2016 không cải thiện so với năm 2015.

Doanh nghiệp đánh giá cao hoạt động hỗ trợ của các địa phương

Đánh giá về tính hiệu quả của các hoạt động của UBND tỉnh/thành phố nhằm cải cách hành chính, tạo thuận lợi cho doanh nghiệp, nhìn chung, hầu hết các doanh nghiệp đánh giá cao hiệu quả của các hoạt động này. Điều này có thể là do các UBND tỉnh, thành phố đã thường xuyên tổ chức đối thoại công khai với cộng đồng doanh nghiệp, báo chí để kịp thời nắm bắt và tháo gỡ khó khăn, vướng mắc cho doanh nghiệp. Có 56,6% các doanh nghiệp trả lời các UBND tỉnh, thành phố nơi doanh nghiệp hoạt động có tổ chức những cuộc đối thoại công khai này. Trong số này, có 44,1% các doanh nghiệp đã tham gia các buổi đối thoại. Ngoài ra, có 57,9 doanh nghiệp trả lời UBND tỉnh, thành phố nơi doanh nghiệp hoạt động có thành lập và công khai đường dây nóng, hỏi đáp trực tuyến trên Cổng thông tin điện tử của tỉnh, thành phố dể tiếp nhận phản ánh và hướng dẫn, giải đáp cho doanh nghiệp. Tuy nhiên, trong số các doanh nghiệp có 16,8% doanh nghiệp đã sử dụng đường dây nóng – đây có thể nói là một tỷ lệ khá cao, cho thấy không ít các doanh nghiệp đang gặp vấn đề và phải sử dụng đến đường dây này.

Đánh giá về tinh thần phục vụ doanh nghiệp của các bộ, ngành và các UBND tỉnh, thành phố trong nửa cuối năm 2016 so với nửa đầu năm 2016, chỉ có khoảng 20% doanh nghiệp đánh giá có thay đổi tích cực, trên 40% doanh nghiệp đánh giá có thay đổi có chút tích cực, và có khoảng 30% doanh nghiệp đánh giá không thay đổi và thay đổi kém tích cực.

Chỉ có 46,2% doanh nghiệp trả lời khảo sát biết đến Nghị quyết 35/NQ-CP ngày 16/5/2016 của Chính phủ về hỗ trợ và phát triển doanh nghiệp đến năm 2020. Điều này cho thấy công tác tuyên truyền thực hiện Nghị quyết chưa thực sự tốt. Đánh giá về tác động tới doanh nghiệp của các nhóm giải pháp được đưa ra trong  Nghị quyết 35 nhằm tạo dựng môi trường thuận lợi, hỗ trợ doanh nghiệp khởi nghiệp và đổi mới sáng tạo, có khoảng 75% các doanh nghiệp đánh giá các giải pháp này có tác động “Tương đối tích cực”, “Tích cực” và “Rất tích cực”. Tuy nhiên khoảng 25% doanh nghiệp chưa nhận thấy tác động của những giải pháp này.

Đánh giá về tác động tới doanh nghiệp của các nhóm giải pháp được đưa ra trong Nghị quyết 35 nhằm đảm bảo quyền kinh doanh, quyền bình đẳng tiếp cận nguồn lực và cơ hội kinh doanh của doan nghiệp, có khoảng 3/4 các doanh nghiệp đánh giá các giải pháp này có tác động “Tương đối tích cực”, “Tích cực” và “Rất tích cực”. Vẫn còn khoảng 1/4 doanh nghiệp chưa nhận thấy tác động của những giải pháp này.

Đánh giá về tác động tới doanh nghiệp của các nhóm giải pháp của các tổ chức tín dụng  nhằm hỗ trợ doanh nghiệp tiếp cận vốn, khoảng 85% các doanh nghiệp đánh giá các giải pháp này có tác động “Tương đối tích cực”, “Tích cực” và “Rất tích cực”.

Mong chờ các chương trình hành động cụ thể của các địa phương

Trong bối cảnh đó, VCCI cho rằng, cho đến nay việc triển khai nghị quyết 35/NQ-CP ở các cấp chính quyền địa phương đã bắt đầu được khởi động, thể hiện qua việc ký cam kết giữa VCCI và các tỉnh thành phố. Tuy nhiên, các cam kết này vẫn phải được thể hiện bằng chương trình hành động cụ thể, và cụ thể nhất là qua công tác lập kế hoạch ngân sách và kế hoạch hỗ trợ doanh nghiệp cho năm 2017 và kế hoạch cho đến 2020. Các kế hoạch hỗ trợ cần được thể hiện bằng các con số cụ thể.

Tương tự, hiện chương trình hành động của các Bộ ngành trong việc thực hiện Nghị quyết 35/NQ-CP chưa được công bố rộng rãi để tham vấn cộng đồng doanh nghiệp. VCCI kỳ vọng việc sớm được thực hiện để tạo niềm tin cho cộng đồng doanh nghiệp.

VCCI cho rằng, các bộ ban ngành, các cấp chính quyền địa phương tổ chức đối thoại thường xuyên và đi vào thực chất, theo chuyên đề cụ thể để có thể giải quyết triệt để các vướng mắc. Cần có các hội nghị của doanh nghiệp hiến kế, tham gia xây dựng quy hoạch phát triển ngành, phát triển vùng, tạo cơ chế tiếp cận các nguồn lực (đất đai, tín dụng … một cách đồng bộ và hiệu quả, thay vì giải quyết vụ việc.

Giảm bớt chồng chéo trong hoạt động thanh tra, kiểm tra đồng thời với việc nâng cao đạo đức nghề nghiệp cho các cán bộ công chức. Cho đến nay, vấn đề này được cho là cải thiện chậm nhất và chưa có chuyển biến tích cực. Giải pháp có thể là phải tăng cường giao lưu, tìm hiểu công việc kinh doanh, gặp gỡ giữa các cấp chíhn quyền với doanh nghiệp để hiểu công việc của nhau hơn. Đồng thời, cần có chế tài xử phạt nghiêm minh đối với các hành vi nhũng nhiễu doanh nghiệp.

“Cần đẩy nhanh tiến độ triển khai các giải pháp đã được đề ra trong Nghị quyết 35/ NQ-CP, theo đó, ưu tiên rà soát, và giảm thuế sử dụng đất; Thúc đẩy hoạt động của Quỹ đổi mới công nghệ; Tăng cường các biện pháp kiểm soát nạn hàng giả, hàng nhái, hàng kém chất lượng” – Kiến nghị của VCCI nêu rõ.